RADAR Politik Analiz 

Geliştirilmiş Yeni Model ve Referandum Özel Hesaplamaları

Haziran ve Kasım 2015 seçimlerinde modelimiz ham ortalamadan daha iyi performans gösterip, özellikle Haziran seçimlerinde en iyi anket şirketlerinin sonucuna çok yakın bir sonuç ortaya çıkartmış olsa da, bu seçimler ayrıca modelimizin nasıl geliştirilebileceğini göz önüne koydu.

Bunlardan en önemlisi, eskiden modelin anketlerin zamanlamasını dikkate almamasıydı. Bu da seçimlerden 1 ay önce ve 3 gün önce anket yayınlamış benzer derecede başarılı iki anket şirketinin anketlerinin aynı derecede ağırlık almasına neden oluyordu. Takdir edilebilir ki, siyasette bırakalım bir ayı, bir gün bile altın değerinde olup Türkiye’de siyasi durum hızlı bir şekilde değişebilmektedir. Geçtiğimiz seçimlerde de bu dinamiği gözlemleme şansımız oldu. Kasım seçimlerindeki en başarılı anket şirketi olan A&G aynı zamanda anketini en son açıklayan şirketti. Biz de modelimizi buna göre geliştirdik.

Bunun sonucunda ise bu seçimdeki modelimizi zamana duyarlı ağırlıklandırılmış anketler ortalaması modeli olarak tanımlayabiliriz. İlk modelimizde olduğu gibi, anket şirketleri önce geçmiş seçimlerde yaptıkları tahminlerinin sapma oranı büyüklüğüne göre ters orantılı olarak ağırlıklandırılmaktadır. Ardından ise, güncel seçimle ilgili (16 Nisan Referandumu) anketlerin ağırlığı bulunduğumuz günün, anketlerin yapıldığı günden uzaklığına göre düşmektedir. Tabii anketlerin en son ağırlığı modelde yer alan diğer tüm anketlere ilişkili şekilde belirlenmektedir. Bu modelde eskiden farklı olarak aynı şirketin birden fazla anketi de modele alınmaktadır. Bu modelin anlık oluşabilecek büyük oy oranı dalgalanmalarına karşı daha stabil olmasını sağlayacaktır ama düzenli anket yapan şirketlerin ağırlığının da modelde gereğinden fazla rol oynamaması için her anket şirketinden en fazla iki anket modelde yer alacaktır.

Ayrıca anket şirketlerinin sapma oranları bu modelde de önce parti bazında ve yüzdesel olarak hesaplanmıştır.(Örnek: X anket şirketi geçmişte AKP oranlarını yakın tahmin edip HDP’de büyük farklarla yanıldıysa 2015 modelimizde AK Parti oranı hesaplanırken ağırlığı fazla, HDP oranı hesaplanırken az olacaktır). Yalnız, referandumun parti bazlı olmamasından kaynaklı olarak evet ve hayır ağırlıklandırılması için ikinci bir ağırlıklandırma yapılmıştır. Bir anket şirketinin evet oyundaki ağırlığı hesaplanırken geçmişte yaptığı AKP sapmaları %85, MHP sapması ise %15 değer almakta, hayır oyundaki ağırlığı hesaplanırken de CHP %60, MHP%15, HDP ise %25 ağırlık almaktadır.

Buradaki varsayımlar geçmiş referandum ve cumhurbaşkanlığı seçimi  ile şu anki anketlerde evet ve hayır oyunun parti bazında dağılımı göz önüne alınarak AKP, CHP ve HDP seçmenin  daha blok şeklinde hareket ettiği MHP seçmeninin ise blok olarak hareket etmeyeceği tespitine dayanmaktadır. Partilerin evet ve hayır oyundaki ağırlığı ise 2015 Kasım seçimi göz önüne alınarak belirlenmiştir. Bu parti bazlı ağırlıklandırma aynı zamanda hangi anket şirketlerinin bu seçimde hangi yönde yanılacağı konusunda da bize yardımcı olmaktadır. Bizce AK Parti oyunu genellikle olduğundan fazla gösteren bir şirketin bu seçimde de Evet oyunu olduğundan fazla göstereceği makul hatta gerekli bir varsayımdır, aynı şey AK Parti oyunu düşük gösteren bir şirket için de tam tersi şekilde geçerlidir.

İnternet aracılığı ile ulaşabilen halka açıklanmış son anketler değerlendirilmiştir. Yukarıda bahsedilen, her seçimde her anket şirketinin  anketine ulaşılamamıştır. Verimizde kullandığımız anketlerin güvenilir sitelerden alınmasına dikkat edilmiştir. (Eğer bu seçimde anket yayınlayan bir anket şirketine dair elimizde geçmişe dair o anket şirketinin başarısını ölçmemize yetecek veri yoksa o anket şirketinin anketlerine verdiğimiz ağırlık en başarısız anket şirketinin o kategoride alacağı ağırlığa eşittir)

Modellemede kullanılan anket şirketleri: Gezici, MAK Danışmanlık, SONAR, ORC, Andy- AR, A&G, Metropoll, GENAR, Optimar, Konsensüs, AKAM ve KHAS. (Elimizde toplamda 37 anket şirketine dair veri olsa da şimdilik sadece bu şirketlerin anketleri modelimizdedir. Diğer anket şirketleri de referanduma dair anketlerine yayınladıkça bu liste güncellenecektir. )


Model (Eski) 


Ağırlıklandırılmış Anketler Ortalaması Modeli, anket şirketlerinin en son yaptığı anketlerin geçmişteki tahminlerinin sapma oranı büyüklüğüne göre ters orantılı olarak ağırlıklandırılması ile elde edilmiştir.

Sapma oranları parti bazında ve yüzdesel olarak hesaplanmıştır. Yani anket şirketlerinin ağırlıkları her parti için farklıdır. (Örnek: X anket şirketi geçmişte AKP oranlarını yakın tahmin edip HDP’de büyük farklarla yanıldıysa 2015 modelimizde AK Parti oranı hesaplanırken ağırlığı fazla, HDP oranı hesaplanırken az olacaktır). Her anket sirketinin tahminleri icin hem arti-eksi yondeki yuzdelik sapma hem de mutlak deger bazli sapma buyuklugu hesaplanmistir. 2015 projeksiyonları hesaplanırken her iki sapma türünden de faydalanılmıştır.


Anket şirketleri ağırlıkları hesaplanırken ağırlıkları kumulatif değil ortalama sapmalarına göre yapılmıştır.


Yerel seçimlerde tahmin yapılan illerdeki sapmalar ilin nüfusunun Türkiye'deki payına göre ağırlıklandıırlmiştir. Bir başka deyişle, küçük şehirlerdeki büyük sapmaların etkisi kontrol edilmiştir.

Her anket şirketinin her bir parti için mutlak değer bazında ne kadar saptığı seçim katılım oranlarına göre de ağırlıklandırılmıştır.


Modelleme yapılırken anket şirketlerinin 2009 ve 2014 yerel seçimleri, 2014 cumhurbaşkanlığı seçimi, 2011 ve 2015 genel seçimleri ve 2010 referandumunda yaptıkları son seçim anketleri değerlendirilmiştir.


Sapmalar hesaplanırken, her anket şirketinin her bir seçim için yaptığı bütün tahminler göz önüne alınmış, seçime en yakın tahminin ağırlığı en çok, daha önce yayınlanmış anketlerin ağırlığı ise yayınlanma tarihlerine göre ağırlıklandırılmıştır. (Bu uygulama 7 Mayıs 2015 tarihli modelimizle birlikte başlamıştır.)


Referandum ve Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde Hayır oyundaki ve Ekmeleddin İhsanoğlu’nun aldığı oydaki sapmalar ikiye bölünerek CHP ve MHP’ye eşit olmak üzere dağıtılmıştır (Örnek eğer X anketinin sapması Hayır oyu için yüzde 8 işe bu oran yüzde 4 CHP sapması yüzde 4 de MHP sapması olarak değerlendirilmiştir). Referandumdaki Evet oyları ve Cumhurbaşkanlığı Seçimleri’ndeki Recep Tayyip Erdoğan oylarının tahminindeki sapmalar ise AK Parti sapması olarak kabul edilmiştir.   2014 ve 2009 yerel seçimlerinde il bazlı anketler ayrıca yapıldıkları ilin nüfusuna göre ağırlıklandırılmıştır (Örnek: Türkiye genelindeki bir anketin ağırlığı 1.00 işe İstanbul bazlı bir anketin ağırlığı 0.185, Hatay bazlı bir anket ise 0.02 ağırlığa sahiptir).

İnternet aracılığı ile ulaşabilen halka açıklanmış son anketler değerlendirilmiştir. Yukarıda bahsedilen, her seçimde her anket şirketinin  anketine ulaşılamamıştır. Verimizde kullandığımız anketlerin güvenilir sitelerden alınmasına dikkat edilmiştir.

Modellemede kullanılan anket şirketleri: Gezici, Mak Danışmanlık, SONAR, ORC, Andy- Ar, KONDA, Metropoll, ANAR, Optimar, Konsensus, A&G, AKAM ve Denge.


Diğer araştırmalarımızda kullandığımız regresyon analizlerinde ise, çok değişkenli regresyon katsayıları genellikle en küçük kareler yöntemi kullanılarak elde edilmiştir. Modellerimizi oluştururken, gerekli görülen yerlerde belirleme katsayısı (R^2), güçlü regresyon, ağırlıklı en küçük kareler yöntemi, T-testi, F-testi gibi parametre ve tekniklere de dikkat edilmiştir.


BAĞIMSIZ, BİLİMSEL, VERİ ODAKLI SİYASİ ANALİZ

METODOLOJİ